Datblygu adnoddau ar gyfer Hwb

Adnoddau a grëwyd gan sefydliadau allanol

Cyn cyflwyno deunyddiau i Hwb, dylai fod gennych brosesau sicrhau ansawdd priodol ar waith.

Fel rhan o’r broses adolygu, efallai y gofynnir i chi ddarparu gwybodaeth am sut y cafodd yr adnodd ei ddatblygu, ei adolygu a’i sicrhau o ran ansawdd.

• Pwy ysgrifennodd y cynnwys? Ydyn nhw'n arbenigo yn y pwnc?

• Oes mwy nag un person wedi gwirio ffeithiau’r cynnwys?

• Oes rhywun heblaw’r awdur wedi golygu’r cynnwys?

• Sut cafodd y fersiwn Gymraeg ei chreu? A ddefnyddiwyd cyfieithydd proffesiynol?

• Pryd cafodd yr adnodd ei ysgrifennu a'i greu?

• Ydych chi wedi defnyddio'r arddull tŷ cywir wrth ysgrifennu'r deunyddiau? (Yn achos deunyddiau sy'n cael eu cynhyrchu ar gyfer Llywodraeth Cymru, gweler Canllaw arddull LLYW.CYMRU.)

• Ydy lluniau, fideos, cerddoriaeth ac unrhyw ddeunyddiau eraill â hawlfraint wedi cael eu clirio i’w cynnwys? Yn achos adnoddau sydd wedi'u creu ar gyfer Llywodraeth Cymru neu gan Lywodraeth Cymru, ydych chi wedi llenwi'r ffurflen ryddhau i gael caniatâd?

• Ydy’r deunyddiau’n ystyried materion cynrychiolaeth (fel enghreifftiau Cymraeg a Saesneg o waith dysgwyr, cymysgedd rhywedd, lleiafrifoedd ethnig) ac unrhyw ystyriaethau hygyrchedd?

Adnoddau a ddatblygir ar ran Llywodraeth Cymru

Pan fydd adnoddau’n cael eu datblygu ar ran Llywodraeth Cymru, mae’n bosibl y bydd Tîm Cynnwys Hwb yn rhan o’r broses ddatblygu er mwyn helpu i sicrhau bod yr adnodd yn bodloni gofynion cyhoeddi Hwb. Gall y tîm roi cyngor ar:

• wella fformat, strwythur, dyluniad ac iaith cynnwys i’w wneud yn glir, yn hygyrch ac yn canolbwyntio ar anghenion defnyddwyr

• defnyddio’r arddull gywir a chymhwyso safonau cynnwys Llywodraeth Cymru

• bodloni gofynion dwyieithrwydd a defnyddio gwasanaethau cyfieithu cymeradwy

• cyrchu a defnyddio deunyddiau a gomisiynwyd, megis delweddau, fideos a cherddoriaeth, gan gynnwys y caniatâd a’r ffurflenni cydsynio sy’n ofynnol i’w defnyddio

• defnyddio deunyddiau hawlfraint bresennol a sicrhau’r caniatâd angenrheidiol gan ddeiliaid hawlfraint

• mynd i’r afael ag ystyriaethau cynrychiolaeth a hygyrchedd, gan gynnwys defnyddio enghreifftiau Cymraeg a Saesneg o waith dysgwyr

Os nad ydych yn siŵr a yw eich adnodd yn cael ei ddatblygu ar ran Llywodraeth Cymru, neu os oes gennych gwestiynau am gynnwys sy’n eiddo i Lywodraeth Cymru ac sydd wedi’i fwriadu i’w gyhoeddi ar Hwb, cysylltwch â blwch post Cynnwys Addysg: CynnwysAddysg@llyw.cymru.

Sut mae defnyddio testun sydd o dan hawlfraint

Beth i’w ystyried

Lle bynnag y bo modd dylech greu a defnyddio eich testun eich hun mewn adnodd ar gyfer Hwb.

Os ydych yn defnyddio testun rhywun arall mewn adnodd, at ddiben dyfynnu yn unig y dylech wneud hynny. Mae angen i unrhyw ddyfyniad fod:

• â chyfeiriad priodol

• wedi’i gyfyngu i’r hyn sy’n angenrheidiol er mwyn pwysleisio’r pwynt a wneir

Beth i’w osgoi

• Peidiwch â sganio gwerslyfrau, papurau newydd, cylchgronau nac unrhyw ddeunydd printiedig arall i’w defnyddio mewn adnodd ar gyfer Hwb.

• Copïo â llaw neu deipio testun heblaw am at ddibenion dyfynnu.

Hawlfraint ar gyfer delweddau

Mae ffotograffau a darluniau, gan gynnwys rhai a geir ar beiriannau chwilio fel Google Images a Bing Images, wedi'u diogelu gan hawlfraint ac ni chewch eu defnyddio heb ganiatâd y perchennog.

Mae rhai gwefannau, fel Wikimedia Commons, yn cynnig delweddau i'w hailddefnyddio dan drwyddedau Creative Commons. Mae rhai yn ddelweddau ‘parth cyhoeddus’ y gellir eu defnyddio am ddim. Fodd bynnag mae eraill yn destun trwyddedau ‘priodoli’ sy’n ei gwneud yn ofynnol i chi gydnabod perchennog yr hawlfraint.

Defnyddiwch wefannau fel Pixabay, Pexels ac Unsplash sydd â nifer o ddelweddau di-hawlfraint a di-briodoledd ar gael i’w lawrlwytho. Chwiliwch am luniau ar Flickr gan ddefnyddio’r hidlydd ‘No known copyright restrictions’.

Hawlfraint ar gyfer sain a fideo

Beth i’w ystyried

Mae clipiau sain a fideo wedi'u diogelu gan hawlfraint. Peidiwch â’u defnyddio mewn adnodd oni bai eich bod:

• wedi’u creu nhw eich hun

• wedi cael caniatâd gan y sawl wnaeth eu creu

Nid yw prynu CD, DVD, Blu-ray neu ffeil ddigidol yn rhoi'r hawl i chi ddefnyddio'r cynnwys heb gyfyngiadau. Dim ond prynu'r cyfryngau corfforol a'r hawl i wrando ar y gerddoriaeth neu wylio'r ffilm at ddefnydd personol ydych chi.

Fel gyda delweddau, nid yw’r ffaith bod clip eisoes ar-lein yn golygu ei fod yn y parth cyhoeddus ac felly ar gael i'w ddefnyddio’n rhad ac am ddim.

Beth i’w osgoi

• Yn hytrach na mewnblannu fideo ar-lein yn eich adnodd, rhowch ddolen i’r fideo ar blatfform lletya dibynadwy.

• Byddwch yn ofalus wrth ddefnyddio clipiau sain rydych chi wedi’u ‘prynu’ ar-lein, fel effeithiau sain, gan y gall telerau'r drwydded olygu eu bod wedi'u cyfyngu at ddefnydd personol yn unig.

Rhagor o wybodaeth

Am ragor o wybodaeth am hawlfraint, ewch i’r Asiantaeth Trwyddedu Hawlfraint neu’r Swyddfa Eiddo Deallusol.