Diweddariad misol ar addysgeg ac arferion ym maes dysgu sylfaen: Medi 2026

Wrth inni ddechrau blwyddyn academaidd newydd, mae mis Medi yn gyfle i ystyried sut mae asesu ac arsylwi yn ein helpu i ddeall, cefnogi a dathlu camau dysgu a datblygu plant. Mae arsylwi effeithiol yn ganolog i ymarfer ymatebol, gan ganiatáu i ymarferwyr sylwi ar ddiddordebau plant, eu cynnydd a'r camau nesaf yn eu dysgu.

Asesu

Mae asesu yn y blynyddoedd cynnar yn gylch arsylwi, drwy sylwi ar yr hyn y mae plant yn ei wneud, yn ei ddweud ac yn ei ddangos inni drwy chwarae a phrofiadau bob dydd, ac yna dadansoddi hynny ac ymateb.

Mae'r adnoddau canlynol yn darparu cymorth ymarferol i ymarferwyr:

Trefniadau asesu ar gyfer lleoliadau meithrin a ariennir nas cynhelir: canllawiau i gefnogi gwaith asesu mewn meithrinfeydd. Anogir ysgolion hefyd i'w defnyddio i sicrhau cysondeb wrth ymarfer.
Cefnogi cynnydd dysgwyr: canllawiau asesu: i helpu ymarferwyr i ddeall sut mae asesu yn cefnogi cynnydd.
Rhannu gwybodaeth am gynnydd gyda dysgwyr a'u teuluoedd: cyngor ymarferol ar gyfathrebu â rhieni a gofalwyr am gamau dysgu a datblygu eu plant.
'Dysgu Proffesiynol: Arsylwi': modiwl pwrpasol sy'n archwilio technegau ac ymarfer arsylwi effeithiol.
'Cwrs dysgu proffesiynol: Sylwi, Dadansoddi ac Ymateb': i gefnogi ymarferwyr i ddefnyddio gwaith arsylwi i lywio cynlluniau a darpariaeth.
Efallai y bydd 'canllawiau Arolygiaeth Gofal Cymru' yn adnodd defnyddiol i ymarferwyr wrth werthuso ac ystyried arferion.

Dysgu o Ymarfer

Ydych chi'n chwilio am ysbrydoliaeth gan eich cyd-ymarferwyr? Mae pum astudiaeth achos yn dangos sut y gall arsylwi meddylgar gryfhau profiadau dysgu plant:

Mae 'Arsylwadau effeithiol: astudiaeth achos o Gylch Meithrin Awel y Mynydd' yn dangos sut y gellir defnyddio arsylwi ystyrlon i gefnogi dysgu, datblygiad, lles ac anghenion unigol plant yn ein hymarfer bob dydd.
Mae 'Trefniadau asesu cychwynnol Clwstwr Mynwy ar gyfer meithrin a derbyn' a 'Chuckles Day Care: astudiaeth achos ar gyfer eu taith cwricwlwm ac asesu' yn dangos sut mae lleoliadau ac ysgolion ledled Cymru yn datblygu eu dulliau o gynllunio cwricwlwm, asesu a sicrhau cynnydd drwy gydweithio, arsylwi ac ymarfer sy'n canolbwyntio ar y plentyn.
Mae gwarchodwr plant yn safle gwarchod plant Pili Pala yn ystyried manteision arsylwi ar blant a dilyn eu diddordebau.
Mae'r astudiaeth achos 'Arsylwi ar blant yn y blynyddoedd cynnar' yn archwilio'r rôl sydd i arsylwi wrth gefnogi datblygiad a chynnydd babanod a phlant ifanc.

Mae'r enghreifftiau hyn yn tynnu sylw at sut y gall gwaith arsylwi bob dydd ddarparu mewnwelediad cyfoethog i gamau dysgu, lles a datblygiad plant.

Cefnogi Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar

Cyfres o adnoddau sy'n parhau i gefnogi ymarferwyr sy'n gweithio gyda phlant iau, gan gynnwys 'Trefniadau Asesu ar gyfer Babanod a Phlant Bach 0 i 3 oed yng Nghymru' a 'Chwarae, Dysgu a Gofal Plentyndod Cynnar: Pecyn Cymorth Ymarfer Myfyriol'.

Mae'r adnoddau hyn, ynghyd â'r adnodd 'Ymarfer myfyriol a chynllunio ymatebol' yn annog y gweithlu i ystyried arferion, ac yn cryfhau dulliau asesu ar draws y sector plentyndod cynnar.

Llythrennedd a Rhifedd Sylfaenol

Mae Llywodraeth Cymru wedi cyhoeddi Cynllun Llythrennedd a Rhifedd Sylfaenol newydd, sy'n cydnabod rôl hanfodol ymarferwyr y blynyddoedd cynnar wrth osod sylfeini cadarn ar gyfer datblygu sgiliau cyfathrebu, llythrennedd a rhifedd plant o'r blynyddoedd cynharaf. Bydd rhagor o wybodaeth yn cael ei darparu maes o law.